Zmniejszenie obrotów silnika elektrycznego

Otrzymałem ostatnio zapytanie na skrzynkę pocztową jak zmniejszyć obroty silnika elektrycznego trójfazowego. Cóż – wszystko zależy od tego jaki to jest typ silnika.

Jeśli drogi Adamie dysponujesz silnikiem klatkowym to niestety nie ma dla Ciebie dobrych wieści. Regulować obroty silnika możesz tylko na dwa sposoby. Pierwsze po przez przełożenia na osi silnika. Czyli tutaj mamy przypadek z kołami pasowymi czy innymi przekładniami. Tak więc potrzebna jest wizyta u ślusarza czy tokarza.

Drugim sposobem jest regulowanie obrotów za pomocą falownika. I ten sposób nie jest prosty gdyż musimy dobrać odpowiedni falownik do silnika. Warto wiedzieć, że do silnika jednofazowego potrzebny jest specjalny falownik jednofazowy. A i nie wszystkie silniki jednofazowe nadają się pod falownik. Falownik ma jeszcze jedną zaletę – możemy płynnie regulować obroty.

Wracając jednak do tematu silnika trójfazowego – to o ile masz fundusze warto pobawić się z falownikiem.  Jednak, jeśli potrzebujesz tylko raz zmienić obroty na silniku wystarczy koło pasowe.

Łożyska w silniku elektrycznym

ŁożyskoŁożyska to jedne z najważniejszych elementów silnika elektrycznego. Niezapewnienie odpowiedniego łożyskowania silnikowi może doprowadzić do jego przepalenie. Co jest swego rodzaju śmiercią dla maszyny. Wtedy jedynym ratunkiem dla niej jest przezwojenie silnika.

Jakie są oznaki śmierci łożyska?

Silnik bardzo głośno pracuje. Hałas jest słyszalny nawet po obróceniu wału silnika bez podłączenia do sieci. To świadczy, że łożysko może być suche lub np. zardzewiałe.

Brak możliwości lub utrudnione okręcanie się wału – w łożysku np. uszkodzeniu uległ wianek. Zablokowanie obrotu to bezpośrednia przyczyna przepalenia uzwojenia.

Dziwne luzy pionowe – chwytając za wał możemy nim ruszać do góry i na dół względem osi wału. To znak, że albo łożysko już skończyło żywot lub co gorsza uszkodzeniu uległa pokrywa silnika. Niezbędna jest wymiana łożyska oraz naprawa pokrywa u ślusarza.

Silnik po włączeniu do sieci nie może wystartować, mimo, że bez podłączenia może się obracać bezproblemowo. Uszkodzone łożysko nie potrafi utrzymać wirnika – przez co pole magnetyczne przyciąga wirnik do rdzenia. Jedno z najgorszych awarii. Tarcie wirnika o rdzeń może skutkować uszkodzeniem i pogięciem rdzenia. Niestety w wielu przypadkach silniki z takim przypadkiem niestety nie nadają się do przezwojenia.

Jeśli macie jakieś pytania – piszcie komentarze!
Zdjęcie łożyska zapożyczone z wiki.

Silnik elektryczny trójfazowy typu jamnik

Silnik jamnik

Silniki elektrycznego to dla niektórych prawdziwa sztuka! Weźmy np. pod uwagę dziś silnik typu jamnik. Jak on się ma w stosunku do zwykłego silnika? Praktycznie jego jedyną różnicą to jego gabaryty. Jest on maksymalnie niski i maksymalnie długi. Stosuje się go miejscach o ograniczonej wielkości – bardzo często w maszynach stolarskich.

Fajnie ten silnik wygląda. Jednak nie cierpią go osoby, które takie przezwajanie silników uprawiają na co dzień. Mówią, że jest bardzo utrudniony dostęp. W co im mogę uwierzyć, bo co może wejść otwór np. 10 centymetrowy? No na pewno będzie problem z ręką…

 

zdjęcie pochodzi z forum elektroda.pl – mam nadzieję, że się nie gniewacie.

Krótko o silniku elektrycznym

Silnik elektryczny to bardzo sprytna maszyna. Wbrew pozorom nie jest taka prosta na jaką się wydaje. Choć, zdecydowanie mniej skomplikowana w budowie niż np. silnik spalinowych. A jaka jest rola silnika elektrycznego na świecie? Podobna jak spalinowego. Z tą różnicą, że zamiast paliwa spalanego silnik elektryczny wykorzystuje paliwo elektryczne czyli prąd. Czy zamienia energię elektryczną na mechaniczną.

Budowa silnika elektrycznego

Nie jedna osoba jest zdania, że konstrukcja silnika elektrycznego jest bardzo prosta. I taka właśnie opinia jest bardzo mylna! Owszem silnik ten jest prostszy w budowie niż np. spalinowy – ale to nie oznacza prostoty konstrukcji. Już najprostszy silnik elektryczny to połączenie stojana, rdzenia, wirnika, wału, łożysk i dodatkowego osprzętu np. puszka połączeniowa czy łapy montażowe.  A gdy zechcemy wyposażyć nasz silnik w np. zespół hamulcowy? Lista się od razu się wydłuża. Ale po kolei – zacznijmy od omówienia poszczególnych elementów, z których zbudowanych jest najprostszy silnik indukcyjny klatkowy:

- stojan – to nic innego jak część stała silnika. Gdy uruchomimy nasz silnik – część ta stoi w miejscu. To na stojanie najczęściej znajdziemy elementy mocujące silnik do maszyny. Choć, nie jest to regułą,

- rdzeń – element, który umiejscowiony jest wewnątrz stojana. Na lub jak kto woli w rdzeniu umieszczone jest uzwojenie,

- uzwojenie stojanu – zespoły cewek wykonanych najczęściej z miedzi, rzadziej aluminium. Dzięki nim w silniku wytwarzane jest pole wirujące, które jest podstawą działania silnika elektrycznego.

- wirnik – element równie ważny jak stojan. Najbardziej skomplikowana część silnika. Choć z zewnątrz wygląda tylko jak walec to tak na prawdę w środku ma zatopione pręty. Pręty te są połączone pierścieniem. Pręty te połączone są zwarte i razem tworzą uzwojenie wirnika.

- wał i łożyska – wał to to coś, co wystaje z silnika i się kręci. Na wale usadowiony jest wirnik. Łożyska mają za zadanie zachowanie równego odstępu od rdzenia oraz zmniejszyć opory toczenia. Dla ciekawskich – gdy pozbawimy silnik łożysk – wirnik też może się obracać. Jednak nie zawsze, a na pewno nie jest to zalecane – bo może tylko narobić jeszcze większych szkód.

- kapy, łapy i kołnierz – kapy to inaczej pokrywy, które przykręcamy do stojana. W kapach swoje miejsce mają łożyska. Jedne z najbardziej narażonych części silnika elektrycznego. Łapy mają za zadanie przymocowania silnika do maszyny. Często zamiast łap używa się kołnierza – wtedy silnik przykręcany się za pomocą kapy do maszyny.

Zasada działania silnika indukcyjnego

Aby wał silnika się mógł obrócić musimy dostarczyć do silnika prąd elektryczny. Wtedy też prąd płynący przez uzwojenie stojana wytwarza pole magnetyczne. Te z kolei oddziałuje na wirnik – indukując w nim siłę elektromotoryczną, które rozpoczyna wytwarzać swoje pole magnetyczne – wirujące i przeciwne do pola magnetycznego stojana. To sprawia, że oba elementy starają się wypchnąć z pola (podobny efekt możemy zaobserwować przykładając dwa magnesy tymi samymi biegunami do siebie). Jak, że wirnik posiada łożyska i nie jest na stałe przymocowany do silnika może się okręcać – czyli po prostu ucieka nam ;)